صاحبان حق قصاص یا همان اولیای دم چه کسانی هستند

ولی دم همان ورثه مقتول است به جز زوج یا زوجه او كه حق قصاص ندارد.(ماده ۳۵۱ ق.م.ا) بنابراین، هر فردیکه هنگام فوت مقتول از وی ارث می‌برد، دارای حق قصاص خواهد بود. این قاعده کلی یک استثنا دارد و آن زن یا شوهر مقتول است که اگر چه از مقتول ارث می‌برد، اما جزء اولیای دم محسوب نمی‌شود. ولی در شرایطی که به هر علت حق قصاص تبدیل به دیه شود یا به مال یا حقی مصالحه شود  همسر مقتول نیز از آن ارث خواهد برد(ماده ۳۵۲ ق.م.ا).بنابراین،اگر برخی از اولیای دم خواهان قصاص و برخی خواهان دیه باشند همسر مقتول از سهم دیه کسانی که خواهان دیه می باشند ارث می برد.

به عنوان مثال اگر پدر تقاضای قصاص کند، اما پسر وی در مقابل گرفتن دیه گذشت کند، همسر مقتول از آنچه پسر بر آن توافق کرده است ارث خواهد برد.

ممکن است زن یا شوهر نیز جزء اولیای دم محسوب شوند و آن وقتی است که صاحب حق قصاص فوت كند و همسر مقتول جزء ورثه صاحب حق قصاص باشد؛ در این صورت، به علت ارث، زن یا شوهر ممکن است ولیّ دم به حساب آید. علاوه بر زن یا شوهر، اشخاص دیگری نیز هستند که با وجود اینکه ممکن است خویشاوند نزدیک مقتول باشند، اما جزء اولیای دم محسوب نمی‌شوند. به عنوان مثال، اگر مرتكب یا شریك در قتل عمدی از ورثه باشد، به دلیل جنایتی که مرتکب شده است، ولیّ دم محسوب نخواهد شد و حق قصاص و دیه نخواهد داشت و حق قصاص را نیز به ارث نخواهد برد. همچنین اگر قربانی جرم یا ولیّ دم قربانی جرم، صغیر یا مجنون باشد و ولیّ او مرتكب قتل عمدی شود یا شریك در آن باشد، ولی یا سرپرست وی در این مورد، ولایت نخواهد داشت.

موضوع قابل بحث دیگر این است که اگر در قتل عمد برخی از اولیای دم کبیر و برخی دیکر صغیر باشند افراد کبیر می توانند با تامین سهم صغار از دیه شرعی درخواست قصاص نمایند(رای وحدت رویه شماره ۳۱ مورخ ۱۳۶۵/۸/۲۰)

 

گروه وکلای تهران مدافع با سابقه درخشان در امر حقوقی و کیفری و پرونده های موفق طی سال های اخیر آمادگی این را دارد تا با بررسی پرونده ها و مشاوره های تخصصی به هموطنان خود کمک شایانی به احقاق حق و ترویج عدالت گستری داشته باشد.کافیست با ما تماس بگیرید .